Symposia
Save The Date: 5 september 2026
Uitnodiging Symposium Wetenschappelijk Instituut 50PLUS voor leden en niet leden van 50PLUS bestaande uit een studiedag pensioenen op 5 september 2026 onder de titel: Een spiegel van een toekomst zonder pensioen?

Deze studiedag wordt georganiseerd door het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS, de Stichting Pensioenonderzoek en de Stichting PensioenVoldoen.nl
In Nederland lag in 2025 een bruto modaal inkomen op ongeveer €46.500 per jaar. Ongeveer 30% van de Nederlanders verdient minder dan €25.000, terwijl zo’n 5% van de bevolking meer dan €100.000 verdient. Deze ongelijkheid in inkomen neemt niet af maar toe door stapeling van maatregelen van achtereenvolgende kabinetten. Het kabinet Jetten vormt daarop geen uitzondering. Vooral het inkomen van ouderen ligt onder vuur waarin doelwit blijken: de groepen die AOW ontvangen plus een aanvullend pensioen. In het bijzonder zij worden getroffen door uitvoering van de Wet Toekomst Pensioenen. Wat is er aan de hand?
Op deze studiedag komen de genomen en te nemen beleidsmaatregelen aan de orde plus de achterliggende motieven maar ook mogelijke verbeteringen. Leidend daarbij zijn de bevindingen van de Stichting Pensioenonderzoek. Het ‘pensioenonderzoek’ start bij het in 1996 uitgelekte rapport van pensioenverzekeraars hoe de verplichtstelling op te heffen voor werknemers om zich aan te sluiten bij het pensioenfonds van hun werkgever. Het onderzoek volgt vervolgens de voorbereidingen van vervanging van de ‘Pensioen- en Spaarfondsenwet’ door de ‘pensioenwet’ in 2007 en tenslotte de vervanging en uitvoering daarvan door de ‘Wet Toekomst Pensioenen (Wtp) in 2023. Opvallend in dit ‘traject’, waarbij de arbeidsvoorwaarde pensioen’ wordt vervangen door een ‘financieel product’, is de rol van de vakbeweging en werkgeversorganisaties die de WTP juichend ontvingen.
Op de studiedag wordt inzicht verschaft in de stand van zaken m.b.t. de Wtp. Het gaat dan om het juridisch kader, ook in verhouding tot Europees recht (o.a. de verplichtstelling), om de beleggingsresultaten, de pensioenen bezien vanuit het grootste seniorennetwerk in Nederland, de politiek en een kijk op de toekomst van de Wtp. Hoe belangrijk blijft het eerste en tweede pijler pensioen in Nederland?
De studiedag is gericht op de achterbannen van deze organisaties: Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS, de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen, het Actiecomité Red het Pensioenstelsel’, de Stichting PensioenVoldoen.nl en het Senioren Netwerk Nederland.
Voor dit symposium is het maximaal aantal bezoekers bereikt. U kunt het symposium via de livestream volgen vanaf 10.00 via de link https://youtube.com/live/U3NhPJsvTCU
Onze sprekers:
- Wilma Schrover (directeur Senioren Brabant-Zeeland aangesloten bij SeniorenNetwerkNL)
- Agnes Joseph (adviseur en voormalig Tweede Kamerlid van NSC en BBB)
- Adrienn Lynch (pensioenjurist)
- Hans van Meerten (advocaat, oud professor Europees Pensioenrecht Universiteit Utrecht en visiting professor CUPL, Beijing)
- Wilma van den Heuvel (bestuurder van PensioenVoldoen.nl, Pensioenonderzoek en het WI van 50PLUS)
- Jelle Mensonides (voormalig belegger van ABP en pensioenfondsbestuurder)
- Bas Werker (hoogleraar Econometrie en Financiering aan de Universiteit van Tilburg University, verbonden aan Netspar en invloedrijke academische stem in het pensioendebat)
Voor dit symposium is het maximaal aantal bezoekers bereikt. U kunt het symposium via de livestream volgen vanaf 10.00 via de link https://youtube.com/live/U3NhPJsvTCU
Wanneer: 5 september 2026/ Aanvang 10.00 uur Einde rond 17.00 uur.
Save The Date: 12 september 2026
De vrouwen netwerk dag staat gepland voor zaterdag 12 september 2026. Binnenkort kunt u hier de locatie, het programma en de aanvangstijd vinden.

Historie:
Op 1 november 2019 is een start gemaakt met het Vrouwennetwerk in 50PLUS op initiatief van o.a. Tweede Kamerlid Corrie van Brenk. Tijdens deze bijeenkomst in Den Haag hebben de aanwezige vrouwen te kennen gegeven, dat zij graag verder willen met het netwerk om elkaar beter te leren kennen.
Met een motie tijdens de ALV van december 2019 in Apeldoorn werd geconstateerd dat er in het Hoofdbestuur als in de Provinciale Besturen, Commissies en Werkgroepen – vrouwen niet of nauwelijks vertegenwoordigd zijn. Met deze motie werd de vergadering gevraagd om een plan in een werkgroep/commissie te mogen uitwerken met één of meerdere vrouwen per provincie.
Aan de initiatiefnemers van het netwerk werd meegegeven om een gedetailleerd plan uit te werken met beoogde uitvoering en een begroting. Het vrouwennetwerk is van groot belang, zeker met het oog op een goede vertegenwoordiging van vrouwen onder de leden.
Huidige status
Vanaf begin 2024 is het Vrouwennetwerk geborgd bij het Wetenschappelijk Instituut met een jaarlijkse begroting van €.20.000,=.
Activiteiten 2026
Vanuit het perspectief van vrouwelijk potentieel in 50PLUS na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026, zijn activiteiten geagendeerd voor de tweede helft van dit jaar.
VROUWENNETWERK 50PLUS – een project van het Wetenschappelijk Instituut 50PLUS
De lijst van de voorgenomen acties 2026 zal op zaterdag, 12 september 2026 op het symposium van het vrouwennetwerk gepresenteerd worden. Uiteraard zijn deze acties indicatief maar niet limitatief, omdat al naar gelang de omstandigheden, gedurende het kalenderjaar 2026 nieuwe activiteiten kunnen worden toegevoegd, terwijl andere thans voorziene acties kunnen komen te vervallen of uitgesteld kunnen worden.
Opnieuw initiëren lidmaatschap van het Vrouwennetwerk
Met deze oproep vragen we de vrouwelijke leden van 50PLUS zich aan te sluiten bij het Vrouwennetwerk van 50PLUS. Dat kan op het volgend e-mailadres:
vrouwennetwerk@50pluswetenschappelijkinstituut.nl
Als projectleiders Vrouwennetwerk 2.0 willen wij net dit projectplan een nieuwe impuls geven aan het vrouwennetwerk. Wij hopen door e.e.a. te professionaliseren dat er veel meer vrouwelijk talent naar boven komt drijven uit het huidig ledenbestand. Een positief neveneffect kan zijn dat externe vrouwen zich aangetrokken voelen om zich aan te sluiten bij dit netwerk en daarmee 50PLUS in totaliteit te versterken.
Hoofddorp, 28 juli 2026
Anneke van der Helm Statenlid NH en manager Partijkantoor, Sofia Tsitsouashvili oud Hoofbestuurslid 50PLUS, Marja de Jong secretaris WI 50PLUS, Lieke Hoogerwerf algemeen bestuurslid WI 50PLUS.
Save The Date: 16 oktober 2026
Symposium Water voor Generaties. Schoon water, klimaat en een toekomstbestendig Nederland. Datum: 16-10-2026 Tijd: 13.30 – 16.30 uur, locatie Het Waterschapshuis Stationsplein 89 3818 LE Amersfoort
Schoon Water – Wie beschermt onze belangrijkste levensbron?
Klimaat, vervuiling, betaalbaarheid en de toekomst van ons waterbeheer
Organisatie: Wetenschappelijk Instituut 50PLUS
Doel: Een breed maatschappelijk debat over de kwaliteit en toekomst van het Nederlandse water. Schoon water is geen vanzelfsprekendheid meer. Klimaatverandering, toenemende vervuiling door PFAS, medicijnresten en microplastics, én de stijgende kosten van waterbeheer vragen om nieuwe keuzes.
Nederland is een waterland. Maar de uitdagingen nemen toe: langere perioden van droogte, extreme regenval, vervuiling van oppervlaktewater en hogere kosten voor zuivering en bescherming. De vraag is niet alleen hoe we technisch omgaan met deze problemen, maar ook: wie draagt de verantwoordelijkheid en wie betaalt de rekening?
Programma-opzet
1. Opening en inspiratie
Helga van Leur
“Water en klimaat: Nederland op weg naar een nieuwe werkelijkheid”
Helga van Leur opent het symposium met een brede blik op de veranderingen in ons klimaat en de gevolgen daarvan voor Nederland.
Thema’s:
- De invloed van klimaatverandering op waterbeschikbaarheid en wateroverlast.
- Meer extreme weersituaties: droogte én extreme neerslag.
- Waarom water en bodem leidend moeten worden bij toekomstige keuzes.
- De noodzaak van bewustwording en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Rol in het programma:
Een inspirerende opening die het publiek meeneemt in de urgentie van de wateropgave.
2. De toekomst van het Nederlandse watersysteem
“Hoe kunnen we ons begrip van droogte en overstromingen verbeteren en hoe kunnen we de impact ervan verminderen?”
Niko Wanders brengt het perspectief van het nationale waterbeheer.
Thema’s:
- Waterveiligheid in een veranderend klimaat.
- Droogte, verzilting en verdeling van schaarser wordend water.
- De samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen.
- Waarom keuzes over ruimte, woningbouw en infrastructuur steeds meer door water worden bepaald.
Rol in het programma:
De verbinding tussen klimaat, beleid en uitvoering.
3. Schoon water onder druk
Jacob de Boer
“PFAS, medicijnresten en microplastics: hoe schoon is ons water nog?”
Jacob de Boer behandelt de wetenschappelijke kant van de waterkwaliteit.
Thema’s:
- De verspreiding van PFAS in het milieu.
- De risico’s van langdurige blootstelling.
- Medicijnresten en microplastics in oppervlaktewater.
- De uitdagingen voor drinkwaterbedrijven en waterzuivering.
- De vraag hoe vervuiling aan de bron kan worden aangepakt.
Rol in het programma:
De wetenschappelijke onderbouwing van de noodzaak tot actie.
4. Wie betaalt de rekening?
“Een eerlijke verdeling van de kosten voor schoon en veilig water”
Hans Middendorp bespreekt de bestuurlijke en financiële kant.
Thema’s:
- De kostentoedeling binnen de waterschappen.
- Het principe: belang, betaling en zeggenschap.
- De verhouding tussen burgers, bedrijven, landbouw en natuur.
- Hoe houden we waterbeheer betaalbaar en rechtvaardig?
- De toekomst van de waterschappen als democratisch bestuursorgaan.
Rol in het programma:
Het debat over solidariteit en betaalbaarheid.
5. Politieke afsluiting
Corrie van Brenk
“Schoon water als publieke verantwoordelijkheid: keuzes voor de toekomst”
Corrie van Brenk verzorgt de politieke afsluiting vanuit het perspectief van 50PLUS.
Schoon water als basisvoorziening voor iedere generatie.
- Betaalbaarheid van publieke voorzieningen.
- Bescherming van burgers tegen afwenteling van kosten.
- Een toekomstbestendig waterbeleid waarin gezondheid, leefomgeving en solidariteit centraal staan.
Slotboodschap:
“Schoon water is geen luxe, maar een voorwaarde voor gezondheid, welzijn en een leefbare samenleving. Daar moeten we vandaag verantwoordelijkheid voor nemen.”
Het symposium Schoon Water – Wie beschermt onze belangrijkste levensbron?- is in eerste instantie bedoeld voor de vertegenwoordigers van 50PLUS in de Eerste en Tweede Kamer, de Provinciale Staten en de Waterschappen en voor hen die zich voor deze posities kandideren bij de verkiezingen van 2027. Het waterschapshuis heeft een beperkte capaciteit, maar het symposium kan ook gevolgd worden via de livestream. U kunt u zich voor dit symposium aanmelden op het mailadres waterschappen@50pluswetenschappelijkinstituut.nl. De link voor de livestream is : https://youtube.com/live/2CMwst6oEvo

Symposium Levensloopbestendig wonen 7 maart 2026, van der Valk Breukelen.
Door heel het land wordt er op landelijk, regionaal en lokaal niveau door overheden, corporaties, zorgaanbieders, zorgkantoren, ontwikkelaars, (institutionele) beleggers en (vertegenwoordigers van) ouderen zelf gewerkt aan de huisvestings- en zorgopgave voor ouderen.
Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS bracht op dit goed bezochte symposium de ontwikkelingen op dit gebied voor u in kaart en diverse sprekers hebben op dit symposium hun visie over dit onderwerp gegeven. Daarnaast is door middel van een grote enquête Nederlanders gevraagd naar hun menig met betrekking tot het onderwerp Levensloopbestendig wonen. De uitkomsten van deze enquête zijn op dit symposium bekend gemaakt.
Het symposium was ook direct via Livestream te volgen. https://youtube.com/live/cXcdBYkReSI
Sprekers:
- Alfons Leerkes, Uitkomsten enquête levensloopbestendig wonen.
- Jan Struijs, veilig wonen.
- Erik Gerritsen, Woning Corporaties.
- Jos de Blok, Levensloop bestendig Buurtwonen.
- Lars Drijvers, duurzame leefomgeving.
- Hans Adriani, Het speelveld wonen en zorg.
- Corrie van Brenk, 50PLUS uit de Tweede Kamer wonen en zorg
Volledige presentaties en de uitkomsten van de Enquête
Volledige Livestream
Individuele presentaties
Symposium over inkomen 20 september 2025
Sedert de financiële en schuldencrisis na 2008 zijn de lasten voor Nederlandse burgers stelselmatig verhoogd om de begroting rond te krijgen. Het redden van de banken was een behoorlijke aanslag op de belastingbetaler. Wie dan naar de lastenverhogingen kijkt, zoals belastingverhogingen en de verdeling daarvan over en naar groepen burgers, ziet dat de lasten onevenredig op de ouderen werden en worden gelegd.
De al gerealiseerde en nu voorgestelde maatregelen treffen op drie terreinen tegelijk het inkomen van gepensioneerden, de AOW waarvoor allerlei bezuinigingsplannen liggen van fiscaliseren, het afschaffen van de alleenstaande AOW tot het maken van de AOW tot bijstandsuitkering. De AOW is de basis, de eerste pijler. Dan wordt de tweede pijler, de aanvullende pensioenen voor werknemers, onzeker gemaakt door de Wet toekomst pensioenen en het nagenoeg verplichte karakter er van: elk jaar wisselende uitkeringen en het voor gepensioneerden niet kunnen bijhouden van de inflatie. Dan ook nog de derde pijler, de private besparingen, die stevig geraakt wordt door de box 3 maatregelen.
Al deze maatregelen hebben extreem grote invloed op de inkomens van gepensioneerden. Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft dit voor u op een rijtje gezet in de onderstaande presentatie.
Onder het thema ‘De Wereld die we aan onze kinderen willen doorgeven’ is het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS gestart met een reeks symposia over actuele onderwerpen.
Symposium 28 oktober 2023 met de titel Ouderen 22 november ( ook voor niet leden van 50PLUS )
Onder de titel “Ouderen 22 november” heeft het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS op zaterdag 28 oktober 2023 een zeer succesvol symposium georganiseerd.
Op dit symposium konden de deelnemers, die zich in grote getale hadden aangemeld, kennismaken met de lijsttrekker en de kandidaten van 50PLUS voor de komende verkiezingen voor de 2e Kamer. Op het symposium was er ruime aandacht voor de financiële positie van de ouderen en de onzekerheden met betrekking tot de pensioenen en de AOW.
Oud CDA minister Hans Hillen, Lijsttrekker Gerard van Hooft en opiniepeiler Maurice de Hond gaven in presentaties hun visie op de problematiek rondom deze materie.
Het wetenschappelijk instituut had 10 vragen met betrekking tot dit thema opgesteld die door Maurice de Hond ( Peil.nl) zijn voorgelegd aan de doelgroep van 50PLUS. De uitkomsten van deze enquête zijn vervolgens door Maurice de Hond gepresenteerd, waarna er een paneldiscussie volgde onder leiding van de dagvoorzitter George Lernout.
